Kayıtlar

Temmuz, 2015 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

KOKAN HANLIĞININ VARİSİ HACI KÖROĞLU

Resim
Türkistanda'ki Kokan (Hokand) hanlığının varislerinden olup Rusların ülkelerini işgal etmesiyle İstanbul’a gelip Sultan İkinci Abdülhamid’in himayesine sığınan Hacı Köroğlu’nun mektubudur. Kendisini tahtın varisi olarak bildirmesine rağmen mevcut yayınlardaki Hokand hanları listelerinde Sultan Bahadır ve Sultan Rüstem isimlerine rastlayamasam da veraset gibi ciddi bir iddiayı dikkate değer buluyorum.


METİN:

HÜVE

ATEBE-İ FELEK-MERTEBE-İ HAZRET-İ HİLAFETPENAHİYE


Cenab-ı Hak halife-i rûy-i zemîn şevketlü Sultan el-Gazi Abdülhamid Han-ı Sani efendimiz hazretlerini erike-i saltanat-ı mülûkânelerinde ber-karar buyursun, Amin
.
Abd-i ahkarî Kokan Şahı Sultan Bahadır Han Gazi hazretlerinin hafidi olup pederim Sultan Rüstem zaman-ı saltanatında on iki sene vuku’ bulan muharebat neticesi pederim hân-ı mumaileyh ile beş nefer kardeşim şehiden vefat ettiklerinden taht-ı himayemizde bulunan ülkemiz zabt edilmekle perişaniyetimizi mucib olup hayli bir müddet Rusya devleti taht-ı h…

TALAK-I SELASE ANDI İLE İNANDIRICI OLMAK

Resim
İntihar etmeseydi Vahdeddin yerine Osmanlı'nın son padişahı olarak tahta geçecek olan Veliahd Yusuf İzzeddin Efendi'nin evhamı çoğaldıkça çoğalır. Kanser olduğu, veliahdlikten azledildiği gibi vehimleri yüzünden etrafında rahat huzur bırakmaz. Babası Sultan Aziz'i velinimeti bilen Gazi Ahmed Muhtar Paşa da bu duruma çok üzüldüğünden ara sıra veliahd şehzadeye yazdığı mektuplarla ruhi durumunu iyiye doğru etkilemeye çalışır. Bir ara veliahdlikten azledildiğine dair vehmi iyice artan Yusuf İzzeddin Efendi'ye böyle bir durum olmadığına dair yazdığı mektubun inandırıcılığını arttırmak için öyle bir and içer ki okudukça ne zor işi varmış koca Muhtar Paşa'nın diyorum. 

[Fotoğraflar İsmail Hakkı Uzunçarşılı'nın "Ahmed Muhtar Paşa'ya Dair" adlı makalesinden"]

Veliahd-i Saltanat Yusuf İzzeddin Efendi hazretlerinin veliahdlikden iskatına dair Meclis-i Mebusan’da ve Heyet-i Ayan’da hiçbir karar ittihaz edildiyse ve bugün kendileri veliahd-i…

ULUSLARARASI DİPLOMASİ NUMUNESİ

Resim
Devletlerarası münasebetlerde hissiyata yer yoktur. Mülk ü milletin bekası için en muvafık realist kararlar en uygun zamanda alınmaz, eş-dost hatırına hürmeten geciktirilir veya uygulanmazsa siyasi sonuçları çok ağır olur. Bu idrakte olan Sultan Üçüncü Selim, krallığı yıkarak 1789 devrimini gerçekleştiren ve Fransa’da hâkim olan rejimi ilk anda ne reddetmiş ne de Fransa Cumhuriyeti’ni hemen tanımıştır. Avrupa krallıklarının şiddetli tepkisine maruz kalan yeni Fransız rejimini Venedik Cumhuriyeti’nin tanıdığını haber alır almaz konjonktürün en uygun (evfak) zamanında diğer ülkelerden geri kalmamak için tanınmanın gerçekleşmesini istemiştir. Sadrazamın telhisi üzerine Üçüncü Selim'in el yazısı ile yazdığı satırlar günümüze ışık tutar niteliktedir.

METİN:

Benim Vezirim

Çünkü Venedik tasdik eylemiş bize dahi tasdik iktiza eder mi etmez mi? Erbab-ı şura ile bir kere müzakere edesin. Zira her taraftan işlere mülayemet gelip her devlet maslahatlarına evfak musalaha oldukça…

TEVFİK FİKRET’İN TANİN GAZETESİ İSMİ İÇİN RUHSAT TALEBİ

Resim
Adı İttihat ve Terakki Cemiyeti ile özdeşleşen ve onun yayın organı gibi algılanan Tanin Gazetesi’nin ilk sayısı 19 Temmuz 1324-1 Ağustos 1908’de yayınlandı. İlk sayının künyesinde Hüseyin Kazım, Tevfik Fikret, Hüseyin Cahid (Yalçın) kurucu olarak görülmektedirler. Hüseyin Cahid aynı zamanda gazetenin başyazarıdır. Çınlamak, tınlamak anlamlarına gelen Tanin kelimesinin, gazete ismi olarak ruhsatını alabilmek için TevfikFikret tarafından Sadaret’e bir arzuhal verilmiştir. İkinci Meşrutiyet’in ilan edildiği 23 Temmuz’dan sadece üç gün sonrasının ve gazetenin çıkışından altı gün öncesinin tarihini taşıması önemli bir dönüşümün habercisidir. İkinci Meşrutiyet’in ilanının hemen peşinden yayın organının da çıkarılması İttihatçı kadroların basın-yayın hususunda ne kadar hazırlıklı olduğunu gösterir. Türk basın tarihi açısından çok önemli bu arzuhalin metni aşağıdadır. Makam-ı Celil-i Sadaret-i Uzma’ya Menâfi-i hakîkıyye-i mülk ü millete hâdim ve seviyye-i ahlâk ve efkârı i’lâya sâ’î (Tanin)…

HAYLAZLIK

Resim
Bugün açıklanan üniversite sınav sonuçlarına göre bir yere yerleşen tüm gençlerimize başarılar diliyorum. Kazanamayanların da çalışmayı elden bırakmayıp seneye doğru bir tercihle istedikleri yerleri kazanmalarını temenni ederim. Ne yazık ki bu sistem devam ettiği sürece her sene aynı stres gençlerimizin ruhunu alt-üst edecek. Şimdilik katlanacağız.

Genç kardeşlerime bir armağan olarak,  Tanzimat döneminin en önemli devlet adamlarından Sadık Rifat Paşa’nın 1840'larda ortaöğretim seviyesi çocuklarına yönelik “Ahlak Risalesi” adıyla yazdığı kitabında “Haylazlık” başlığı altındaki hoş üslubu, güzel Türkçesiyle okunmaya hak kazanan bölümü sunuyorum. Defalarca basılan bu eserin benim iktibas ettiğim nüshası 1882 yılında Konya Vilayeti'nde taşbaskısı olarak basılmış. Halkın ilgisine mazhar olan bu eser o devirde çok yaygın olarak okutulmuş. Hemen, bunlar küçüklere yönelik öğütler diye itiraz etmeyin. Zikredilen hususlar evrenseldir, her zamana, her yaş grubuna hitap eder……