HAYLAZLIK


Bugün açıklanan üniversite sınav sonuçlarına göre bir yere yerleşen tüm gençlerimize başarılar diliyorum. Kazanamayanların da çalışmayı elden bırakmayıp seneye doğru bir tercihle istedikleri yerleri kazanmalarını temenni ederim. Ne yazık ki bu sistem devam ettiği sürece her sene aynı stres gençlerimizin ruhunu alt-üst edecek. Şimdilik katlanacağız.

Genç kardeşlerime bir armağan olarak,  Tanzimat döneminin en önemli devlet adamlarından Sadık Rifat Paşa’nın 1840'larda ortaöğretim seviyesi çocuklarına yönelik “Ahlak Risalesi” adıyla yazdığı kitabında “Haylazlık” başlığı altındaki hoş üslubu, güzel Türkçesiyle okunmaya hak kazanan bölümü sunuyorum. Defalarca basılan bu eserin benim iktibas ettiğim nüshası 1882 yılında Konya Vilayeti'nde taşbaskısı olarak basılmış. Halkın ilgisine mazhar olan bu eser o devirde çok yaygın olarak okutulmuş. Hemen, bunlar küçüklere yönelik öğütler diye itiraz etmeyin. Zikredilen hususlar evrenseldir, her zamana, her yaş grubuna hitap eder… 

HAYLAZLIK
Haylazlık dahi çocuklara hiç elvermeyecek ve cahil kalmasına sebep olacak şeydir. Mesela mektebe gitmemek ve yazı yazmamak ve dersine çalışmayıp şununla bununla münasebetsiz sözler ve şeyler ve oyun ve seyirler ile vakit geçirmektir. İşte böyle şeyler çocukların tamam-ı tahsil-i hüner edecek aziz ve kıymetli vaktini zayi ve telef etmeğe ve nihayetinde “vah zamanım beyhude geçmiş” ve “kendime yarayacak bir hüner ve sanat öğrenememişim” diyerek pek çok pişman olmağa sebep olacağından çocuklar içün aranacak şey olmağla tamam-ı tahsil-i hüner etmeğe yarayan ve bir daha geriye gelmesi mümkün olmayan vakt-i sabâvetini [gençlik çağını] hayırsız ve faidesiz oyunlar ve tenbellikler ile geçirmeyip her türlü ilimleri okuyup yazmağa çalışmalı ve her gün mektebe gitmeğe alışmalı.



Yorumlar