BAĞDAT VALİSİ SÜLEYMAN PAŞA’NIN İDAM YAFTASI



Tahminen 1810 yılına tarihlenen bu belge bir idam yaftası suretidir. Bağdat Valisi Küçük Süleyman Paşa, Sultan İkinci Mahmud’un bu bölgeye gönderdiği meşhur Halet Efendi tarafından idam ettirilmiştir. Kesik başı İstanbul’a gönderilmiş olmalı ki Topkapı Sarayı’nda Ortakapı veya Babussaade dışındaki ibret taşına konularak halka izlettirilmiş ve o kesik başın yanına da bu ibareleri içeren bir yafta konulmuştur. İdam yaftasında dile getirilen suçlamaların bugünkü Irak coğrafyasındaki durumla ne kadar örtüştüğü şaşırtıcı olmaktadır.

METİN:

Bağdâd-ı behişt-âbâd misillü a’zam-ı bilâdın taraf-ı Devlet-i Aliyye’den mansûb valisi olup def’-i mazarr-ı ibâd ve icrâ-yı adl u dâd ile tahsîl-i izdiyâd-ı rızâ-yı Bârî ve tekmîl-i inkıyâd-ı emr-i hazret-i tâc-dârî eylemek fariza-i zimmeti iken bu meslek-i rızâ-kârîden münfek olarak Haremeyn-i Muhteremeyn’e ihâneti rûnümâ olan Hâricî mel’ûnu tarafına istinâd ve ol havâlî kabâ’il ve aşâyirini başına cem’ u ihtişâd ve evâmir u nevâhî-i ulü’l-emre itâ’at etmeyüp ve husûsile bi’d-defe’ât evâmir-i aliyye ile kahr u tenkiline me’mûr olduğu Hâricî üzerine gitmeyüp hilâf-ı rızâ harekete izhâr-ı ru’ûnet ve inâd ederek kendi zamir-i fesâdı revâcile müttefik-ı Hâricî olup nefs-i Bağdad ve Musul ve ol havâlîde olan kurâ ve kasabât fukarâsını enva’-ı mezâlim ve ta’addiyâtile iz’âcı haddi tecâvüz ederek bayağı bâğî hükmüne girmiş “inneme’l-cezaü min cinsi’l-amel” mazmununu kesb etmiş olduğuna binâ’en hakkında fermân-ı kazâ cereyân-ı sudûr eden i’dâm ve izâlesiyle vaz’-ı nihâde-i ibret kılınan Bağdad Valisi Süleyman Paşa’nın ser-i maktû’ıdır.

SADELEŞTİRME:


Bağdat gibi Cennet benzeri bir büyük beldenin Devlet-i Aliyye tarafından tayin edilen valisi olup halkın üzerinden kötülüğü def ederek, adalet ile yönetimde bulunarak Allah’ın rızasını elde etmesi ve padişahın emirlerine bağlı olması en öncelikli görevi iken bu yoldan ayrılarak Mekke ve Medine’ye apaçık ihanet içinde olan Haricilere dayanıp ve o civardaki aşiret ve kabileleri başına toplayarak ulü’l-emrin emir ve yasaklarına itaat etmeyip ve özellikle yok edilmelerine dair defalarca gönderilen fermanlara rağmen Hariciler üzerine gitmeyip padişahın isteğine karşı gelmek gibi ahmaklık ve inatta ısrar ederek, içindeki fesada uyarak Harici müttefiki olup, Bağdat, Musul ve o çevredeki köy ve kasabaların ahalisine zulüm ve düşmanlık ederek haddini aştığından ve açıkça isyancı hükmüne girerek “Muhakkak ki ceza işlenen suçun cinsinden olmalıdır” ilkesine göre davranılmayı hak etmiş olduğundan, hakkında idam fermanı çıkarılarak idam edilen ve ibret taşına konulan Bağdat Valisi Süleyman Paşa’nın kesik kafasıdır.


Yorumlar