SULTAN ÜÇÜNCÜ SELİM'İN ANNESİNE SAYGISI



Sinan ÇULUK

Sultan Üçüncü Selim'in annesi Mihrişah Valide Sultan benim pek beğendiğim valide sultanlardandır. Devletin siyasetine müdahale ettiğine dair pek bir işaret yoktur. Günümüze intikal eden el yazısıyla çeşitli mektuplarında merhametli ve hayırsever bir kadın olduğu açıkça bellidir. Osmanlı ülkesinde ve bilhassa İstanbul'da çeşitli hayır eserleri yaptırmıştır. Halen bunların çoğundan istifade etmekteyiz. İstanbul'un yıllarca suyunu sağlayan Valide Bentleri onun hayırseverliğinin bir eseridir. Eyüp Sultan'da türbesinin bulunduğu yerdeki imareti İstanbul'un halen açık, faaliyetini sürdüren tek imaretidir. Sultan Selim de annesini çok sever, onun bir dediğini iki etmemeğe dikkat ederdi. Askeri modernleşmeyi hedefleyen Sultan Selim günümüze intikal etmeyen Humbarahane Kışlası'nı 1792 senesinde Hasköy'de inşa ettirmişti. Bu kışlanın ortasındaki camiyi de annesi inşa ettirdi. 

Günümüzde  Halıcıoğlu'nda Haliç Köprüsü seviyesinin altında kalan, köprüden minareleri bile zorlukla farkedilen Humbarahane Camii Mihrişah Valide Sultan'ın inşa ettirdiği bir camidir. O devrin anlayışında iki veya daha fazla minareli camilere "Selatin Camii" adı verilir, sultanların dışında kimse iki minareli cami yaptıramazdı. Eyüp Sultan Camii'ni yeniden inşa ettiren Üçüncü Selim'in çifte minareli camiini gören Mihrişah Valide Sultan oğluna nazlanarak "bütün validelerin camileri iki minareli, senin camiin de çift minareli, gıpta ediyorum,  benimki tek minareli ben de iki minare isterim" diye tutturmuş. O sıralarda hasta olan ve nöbet gelen valide sultanın hatırını hiç kıramayan padişah anasına "kethüdana yaz da camiine bir minare eklesin" demiş. Osmanlı nezaketinin düzeyi bu belgede de kendini gösteriyor. Osmanlı protokolünde bir numara olan Valide Sultan oğluna "ben utanırım, sen yaz da yaptırsın" şeklinde şimdilerde akla hayale gelmeyecek bir cevap veriyor. Bunun üzerine Üçüncü Selim de bu mektubu annesinin kethüdasına gönderiyor ve annesini mutlu edecek haberin kethüdası dilinden verilmesini istiyor ki daha çok memnun olacağını düşünüyor.


Bu anneler gününde hepsinin ruhu şadolsun.


 

METİN:

Hüve

Ağa
Fe-lillahi’l-hamd buraya gele valideme nabet [nöbet] gelmeyor. Lakin merakdan bazı kere ah of ideyor. Lakin inşallah böyle kalur ise külliyen sıhhati dahi Hüda’dan me’mulümdür. Bizim camie karşu olmağla ahşam bana dedi ki senin camiine gıpta idem vesair valideler dahi iki minarelidir. Benim Hasköy’deki camiime ah bir minare dahi yapılsa dedi. Ben de kethüdanıza yazın da yaptırır dedim. Yok ben hicab ederim sen yaz yaptırsın. Yaptırır ise pek hazz iderim deyu söyledi. Ben de olsun sabah yazayım yaptırsun dedim. Hasılı Humbarahane Camii'ne bir minare dahi yapılmak arzu ideyor. Sen valideme yazasın ki şevketlü efendimiz tenbih eyledi sizin Humbarahane[de]ki camie bir minare dahi ısmarladım deyu yazasın hazz ider. 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Prof. Dr. SURAIYA FAROQHI İLE MÜLAKAT