TARİHİMİZİN EN ÖNEMLİ BELGELERİNDEN; BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİMİZİN İRADESİ

Sinan ÇULUK



Düvel-i Muazzama yeni bir çığır açıyordu. Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu miadını doldurmuştu, ortadan kalkmaları gerekiyordu. Biz ne yapsak, ne etsek, barışçı da olsak bu savaşın dışında kalamazdık. Onlar bize karşı savaş ilanını zaten yapmışlardı. Biz de formaliteyi yerine getirdik ve şu kâğıt parçası ile Birinci Dünya Savaşı’na girdik.

BELGE METNİ:

Bihi
İrade-i Seniyye 2104

Şehr-i hâlin on altıncı günü Donanma-yı Hümayun’un bir kısmı tarafından Karadeniz’de manevra icra eyle[mek]de olduğu sırada Karadeniz Boğazı’na torpil dökmek vazifesi ile hareket ettiği bilahare anlaşılan Rusya Donanması’ndan bir takımı mezkûr manevraları ihlal ve müteakiben izhar-ı muhasama ile boğaza doğru hareket etmeleriyle Donanma-yı Hümayun tarafından mukabele olunmakla beraber şayan-ı teessüf olan şu hadise hakkında Hükûmet-i Seniyye’ce Rusya Devleti’ne müracaat ile tahkikat icrası ve vak’a esbabının zâhire ihrâcı teklif ve bu suretle bî-taraflığı muhafazaya ihtimam edilmiş olduğu halde Rusya Devleti müracaat-ı vâkıaya cevap ita etmeksizin sefirini geri celb eylediği gibi kuvâ-yı askeriyesi de Erzurum hudûdunu nukât-ı muhtelifeden tecâvüz etmesine ve bu sırada Fransa ve İngiltere Devletleri dahi sefirlerini geri çağırdıktan başka İngiliz ve Fransız donanmaları müştereken Çanakkale’ye ve İngiliz kruvazörleri Akabe’ye top atmak suretiyle bilfiil muhâsamâta ibtidar ve ahîren de düvel-i mezbûre Devlet-i Aliyye ile hâl-i harpte bulunduklarını ilan eylediklerine binaen Hükûmet-i Osmaniyye’ce de müsteniden bi-tevfîkâti’l-lâhi teâlâ mezkûr üç devlet ile hâl-i harp ilanını irade eyledim.
Bu irade-i seniyyenin icrâsına Hey‘et-i Vükelâ memurdur.

Yorumlar