PADİŞAHIN ANASINI RÜŞVET YEMEKLE SUÇLAYAN SADRAZAM

Sinan ÇULUK

Sadrazam Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa Sultan Abdülmecid dönemi sadrazamlarındandır. Bir gün padişahın huzurunda iken gümrük meselelerinden konuşuluyormuş. Sadrazam yeri gelince sözünü sakınmadan “merhume Bezmialem Valide Sultan bundan da rüşvet yemiş” diye padişahın yüzüne karşı söylemiş. Ne beklersiniz; padişahın hemen cellatları çağırıp “alın bunun kellesini” demesini. Oysa ki Osmanlı Devleti gibi 600 yıl süren bir devletin geçirdiği aşamalar vardır ve her devir birbirinin aynı değildir. Osmanlının son dönemlerinde padişahlar iktidarı devlet adamları ile paylaşmak zorunda kalmışlardı. Böyle olunca da sadrazam, padişahın yüzüne karşı, annesini rüşvet yemekle itham edebiliyordu. O anda sesini bile çıkaramayan padişahın dili, hareme gelince çözülmüş, orada başına gelenleri dillendirmiş ve ancak ertesi günü sadrazamı görevinden azledebilmişti. Ne var ki yerine getirdiği Rüşdi Paşa’dan da memnun olmayacak ve beş ay sonra Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa’yı yeniden sadarete getirebilecekti. Üstelik annesini rüşvetle suçlayan sadrazam hakkında hiçbir hukuki işlemde de bulunmamıştır. Şahsi kanaatim Bezmialem Valide Sultan’ın rüşvet yediğine dair hiçbir alamet ve delil bulunmadığıdır. Valide Sultan’lara tahsis edilen devasa gelir kaynakları vardı ve bunlar hayır hasenat işlerinde bulunmağa fazlasıyla yeterdi. Eğer Cevdet Paşa, Kıbrıslının ağzından bir iftira atmıyorsa bilemem, ancak Kıbrıslı’nın iddiası mesnetsizdir. Buna rağmen hiçbir ceza görmemiştir.

Ne dersiniz, demokrasi nasıl bir şeydi?...

Bu vaka Cevdet Paşa’nın Maruzat adlı eserinin 17. Sayfasında anlatılır.
Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa’nın esaslı bir biyografisi için; İbnül Emin Mahmud Kemal İnal, Son Sadrazamlar, c.I s. 83-100.


Yorumlar