ŞAKACI DELİ BEKİR

Sinan ÇULUK



Tarihimizde birçok Deli Bekir vardır. Bunlardan en çok bilineni Karagöz tiplemesi Tuzsuz Deli Bekir’dir. Halk arasında bu isim en azından gölge oyununda yaşatılmıştır. Aslında kabadayı bir karakter olmasına rağmen halkın gülme ihtiyacı onu komik yapmaktadır. Bu tiplemenin kaynağı hakkında bir kayıt bulamadım ancak bir belgede rastladığım “Divane Bekir şaka ile maruf olmağın” ibaresi bu kahraman tiplemesinin gerçekte yaşadığını ve izlerinin tarihte bulunduğunu gösterdi. 

Üçüncü Mehmed devrine 1602 senesine ait bu vesikada, şakacılığıyla bilinen Divane Bekir’in Kanuni Sultan Süleyman vakfından günlük otuz akçe olan maaşının iptal edilerek on akçesinin Selanik Kadılığından ayrılma Kemal Efendi’nin oğlu Ahmed’e tahsis edilmesi anlatılmaktadır. Belki de bu olaydan sonra Şakacı Deli Bekir  isyan etti ve kabadayı Deli Bekir olarak tanındı. İncelemeye değer, ben de araştırmaya devam edeceğim.



Belge Metni:


(Sultan Üçüncü Mehmed’in elyazısı ile) Verilsin

Darussaade Ağası Osman Ağa kullarının arzıdır.
Merhum Sultan Süleyman Han tabe serahu evkafı zevayidinden yevmi otuz akçe vazifeye mutasarrıf olan Divane Bekir şaka ile maruf olmağın Selanik kazasından munfasıl olan Mevlana Kemal dailerinin oğlu Ahmed’in vazifesi olmayıp mezbur Bekir’in on akçesi mumaileyh Ahmed’e verilmesin Şeyhülislam daileri münasip görüp İstanbul Kadısı ilam eylediğin arz eder.

Yorumlar

Hayrettin Meral dedi ki…
Sinan Bey,
'Şaka' kelimesi 'ittikâ' olmasın.