MEŞHUR REDHOUSE SÖZLÜĞÜNÜN YAZARI JAMES REDHOUSE HAKKINDA BİR TAHKİKAT RAPORU

Sinan ÇULUK



Redhouse aslında ateist iken Türkiye'de Müslüman gibi görünmüş, bizimkiler de bunu bildikleri halde hizmet almaya devam etmişler. Sözlüğünü biz bugün nasıl beğeniyorsak eskiler de demek ki öyleydi.

Bu belgede de dedelerimiz konuştukları lisana Osmanlıca yerine Türkçe diyorlar. 1839 yıllarına tahminen tarihlenen bir belge.
 
Belge Metni:

Devletlü Atufetlü Re’fetlü Seniyyü’l-Himem Me‘âlî-şiyem Efendim Hazretleri
Mabeyn-i Hümayun-ı Füyûzât-meşhûn-ı Hazret-i Padişahi’ye İngilterelü Mütercim Redhavs’a dair takdim olunan tezkire-i acizinin rahe-res-i ihtiram olan cevab-ı alisi olup takımıyla melfufen meb’ûs-ı savb-ı vâlâları kılınan tezkire-i aliyye mufâd-ı münîfi üzere mersûmun keyfiyet ve ahvâli tedkîk ve Barutçubaşı Avanes tarafından dahi tahkik buyurularak sûret-i hâlin savb-ı senâveriye iş‘âr ve tenmîk buyurulması ve irade-i seniyye ve melfûf olan evrakın dahi iâdesi hususuna himem-i atûfîleri derkâr buyurulmak mütemennâ-yı hulûs-verîdir efendim.

Atebe-i Ulyâ-yı Âsafânelerine marûz-ı çâker-i kemîneleridir ki.
Enâmil-zîb-i ta‘zîm ve ibcâl olan işbu tezkire-i âsafâneleri me’âli ve irade-i seniyye-i Hazret-i Şehen-şâhî keyfiyatı karin-i iz’an-ı çakerânem olup mersûm Redhavs İngilterelü olarak mukaddema Dersaadet’e gelmiş ve Frenklerin bazıları hiçbir din ile mütedeyyin olmayarak her nereye varırlar ise ol mahallin usulüne iktiza edegeldiklerinden ve bu dahi bu takımdan olduğundan Dersaadet’de bulunduğu hengâmda ehl-i İslam sûretinde görünmüş ve badehu Rusya memâlikine ve oradan memleketi olan Londra’ya azimet etmiş olduğu çakerlerinin sefaret memuriyetiyle Londra’ya azimet-i bendegânemde işidilmiş idüğü ve mersum elsine-i müteaddide ve fenn-i hendeseye âşinâ bir adam olarak Fransa ve İngiltere ve Türkçe lisanlarında bir lügat dahi yapmış olması ve oralarda Türkçe bilir adamın nadir bulunması cihetiyle tahsil-i fünûn zımnında Londra’da bulunan bendelerinin muallimliği hidmetine tayin olunmuş ve umur-ı memuresinde hüsn-i hidmet ile mumaileyhim bendeleri kendisinden hayli müteneffi‘ olmuş ve şimdilik orada bir işi kalmadığından bir hidmet-i münasibede istihdam olunmak emel ve arzusuyla bu tarafa gelmiş ve mersûmun terceme-i hâlinin bu vechile olduğunu Barutçubaşı Avanes kulları dahi ifade eylemiş idüğü malum-ı fehâmet-melzûm-ı Âsafîleri buyuruldukda ol babda ve her halde emr u ferman hazret-i veliyyül emr efendimizindir.






Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Prof. Dr. SURAIYA FAROQHI İLE MÜLAKAT